گزارش سفری از نمایشگاه کتاب ترکمنستان
بتأسی از دعوت رسمی ترکمنستان، جهت اشترا ک در نما یشگا ه بین اللملی یک هیأت چهار نفری
که در ترکیب آن آقای اجمل عازم رئیس ناشران خصوصی، فیض الله محتاج رئیس انتشارات
کتب بیهقی شامل بود بتاریخ 1/7/1391 ساعت 6 بامداد در میدان هوایی عشق آباد مورد استقبال کارمندان وزارت رسانه های کشور
ترکمنستان قرار گرفت.
نمایشگاه که به ابتکار وزارت رسانه های ترکمنستان بر گزار شده بود، از 27 کشور
آسیایی، اروپایی و امریکایی ناشران دعوت شده بود.
زندگی در عشق آباد:
آنچه را که
در تواریخ نسبت به موقعیت، جمعیت و اقتصاد
ترکمنستان خوانده بودم، با چشمدیدم بسیار متفاوت بود، عشق آباد از نگاه مهندسی
تفاوتی چشمگیری با دوبی، تهران، اسلام آباد
و حتا انقره دارد.
در کل جغرافیا یی ترکمنستان که بیش از
شش ملیون جمعیت زندگی دارند، اکثر با شند
گا ن ان زندگی مرفۀ داشته و عشق آباد از نگاه امنیت، پاکی و اقتصاد شهری است مدرن
و مردمش همه صاحب شغل و کار اند.
شهر جدید عشق آباد که بازسازی و مهندسی آن از سال 2009 آغاز شده، کار اعمار آن
به شدت جریان داشته و تمام ساختمان های که جدید اعمار شده اند، با مهندسی متفاوت و
نهایت زیبا چهره بر رخ مسافر نو وارد می کشانید.
نقش زن در ترکمنستا ن
زنا ن تر کمن در جهت تو سعه اقتصا دی نقش سا زنده متبا رز و
فعا لتر نسبت به مردا ن دارند. زن تر کمن در تجا رت و با ز سا ز کمنستا ن بیشتر از
مرد ان حضو ر چشمگیر دارد. زن تر کمن د رنقش مر بی مادر و گردانند ه چر خ اقتصاد
سهم برازنده و تا ثیر گزار دارد .
یکی از ممیزه ها ی جذاب و قابل توجه در ترکمنستان، مشغول بودن همه مردم بکار
است.
زنان ترکمن در جهت تقویه و رشد اقتصاد تر کمنستان سهم
شایسته دارند، در فابریکه ها، صفایی شهر، امور آموزش و پرورش و حتا مسایل فرهنگی
نقش زنان برجسته تر از نقش مردان است. عشق آباد صاحب مطبعه مدرن است که از نگاه
تولید نسبت به کشور های همسایه مصروف خدمات متفاوت است، زمانیکه از مطبعه دیدن
کردیم اکثر کارمندان آن زنان بوده و حتا بیش از ده فیصد مردان در این مطبعه بزرگ
مصرو ف کا ر نبود.
نمایشگاه کتاب:
بتاریخ 2
میزان نمایشگاه کتاب در کاخ مربوط به وزارت رسانه ها ساعت 9 بجه به وقت محل برگزار
شد، پیش از مراسم افتتاح به پیشواز مهمان گروه های موسیقی، رقص محلی و پیشکش نان
بومی به مهمانان آغاز شد.
در جریان برگزاری نمایشگاه که وزیر رسانه ها و معاون رئیس
جمهور خانم آرزوگل بعد از سخن رانی از تما م غر فه ها ی دا خلی و خا رجی با ز دید و
با شکیبا ی و حو صله در مورد وضعیت کتا ب در کشور ها ی دگر از غرفداران مهما ن استسفا
ر میکر دند .
در نمایشگاه کتاب نه تنها
کتب کشورهای اشتراک کننده در غرفه ها جا بجا شده بود بلکه از کشور ترکمنستان در
همه بخش ها مانند صنعت نساجی ملی، ماشین های تولید شده در ترکمنستان و همه تولیدات
کشور ترکمن در غرفه های ویژه به نمایش گذاشته شده بود.
بخش کتاب و نشریه های ترکمنستان:
در
غرفه های ترکمنستان کتب متعدد در حوزه های تاریخ، فرهنگ، تکنالوژی، ساینس و اقتصاد
تعبیه شده بود، اما یکی از غرفه ها که توجه مرا به خود معطوف کرده بود، آثار که صد
ها سال پیش در ترکمنستان تولید شده و مردم
ترکمن منحیث مفاخر اجداد به آن ارزش خاص قایل بودند.
این آثار که با رسم الخط عربی و دری
نگارش یافته بودند، محتوأ ان برای ما مفهوم جذاب داشت. متون صد ها سال پیش که در بخارا
و ترکمنستان به حلۀ چاپ آراسته می شد، بزبان دری و رسم الخط عربی و زبان ترکمنی
بوده است.
کتاب های که بزبان ترکمنی نوشته شده اند، برای دری زبانان
مفهوم اما برای ترکمن ها مطالعه آن اشکال دارد.
دوسه کتاب را که مطالعه کردم متون ترکمنی به شدت متأثیر از
زبان دری بوده و حتا در یک جمله 14 کلمه یی هشت واژه آن دری بود.
این میراث به
را ستی شهادت میداد که زبان دری روز گاری نه چندان دور زبان تعامل ، تفاهم و
کمونیکشین در میان مردم آسیایی بوده است.
موزیم ترکمنستان:
با
وجود انکه ترکمن ها در فرایند تاریخ، تاثیر قابل توجه یی در مدنیت شرق داشته اند،
اما موزه ترکمنستان بسیار غنی از آثار تاریخی نیست، زمانیکه در کابل و تهران به
آثار موزه ها مکث شود، سلسله تباری نسل های متعدد به هزاران سال پیش با هم گره
میخورد.
اما در موزه ترکمنستان اکثر آثار که موجود است گذشته تاریخی
آن به هزار سال پیش پیوند، ندارد، ممکن در زمان تجاوز اتحاد شوری و سوسیالیستی
آثار باز مانده نیاکان ترکمن ها از بین رفته باشد.
اما با
وجود انکه در داخل موزه آثاری با پیشنۀ دراز وجود ندارد، منهدسی موزه در نهایت
زیبای بوده و کمتر کشور منطقه صاحب یک چنین موزه قشنگ و زیبا است.
تاریخ به
راستی گواهی میدهد که تمدن گذشته ترکمن ریشه عمیق در دل تاریخ داشته، و آثار باز
مانده ترکمن در ایران، افغانستان ، هند، پاکستان و حتا ترکیه و بغداد موجود است.
با وجود انکه
این قوم جسور و جهانگشا برای کشورهای دگر مدنیت خود را میراث مانده اما در سرزمین
مالوف خود کمتر آثاری از گذشتگان برای دیدن دارد. تاریخ گواهی میدهد که تمدن
معمولاً در فرایند تاریخ توسط مردان و مردم جسور، ماجرا جو و جهانگشا به سایر نقاط
دنیا انتقال یافته است اما با دریغ که این جهانگشایان ، خود در معرض تطاول و انحطاط
قرار گرفته و حتا در برخی موارد هویت خود را از دست داده اند.
غرفه افغانستان در ترکمنستان:
صنعت
تولید کتاب در افغانستان به دلیل حاکم بودن بحران پیاپی بدترین دوره انحطاط و
تطاول را از سر خود گذشتانده است.
اما خوش
بختانه با توجه به جو جدید که برای سکتور خصوصی در افغانستان ایجاد شده، امروز
صنعت چاپ کتاب وارد مرحله امید وار کننده است.
سال 1391
افغانستان در نمایشگاه کتاب تهران حایز مقام نخست شد، و در نمایشگاه تاجکستان کتاب
افغانستان جایگاه خود را داشت.
در نمایشگاه
ترکمنستان که به کمک صادقانه آقای اجمل عازم 500 عنوان کتاب به شمول صد عنوان کتاب
از انتشارات کتب بیهقی انتقال داده شده بود، از نگاه تنوع محتوایی حایز مقام ویژ ه شد، کتاب افغانستان
بعد از گذشت سه دهه بحران موفق شد، راه خود را به سوی بازار جهانی باز و حد اقل
این آیده به جهان پیدا شد که افغانستان تازه از زیر باروت و خاکستر تندیس بلند
نموده و نسل کنونی به پشتوانه یی کتاب میخواهد، سهم خود را در باز سازی کشور و
مدنیت دنیا بجا گذرد.
افزون از تلاش آقای عازم رئیس ناشران جا دارد از تلاش و
تکاپوی آقای ایمل که در غرفه بحیث ترجمان ایفا خدمت میکرد، و از محتوایی کتب
افغانستان به اشتراک کنندگان نمایشگاه اطلاعات میداد قدردانی شود، تا این نسل با
اعتماد به نفس به فکر راهیابی کتاب افغانستان به جهان باشد.
رابطه مردم با دولت در ترکمنستان:
مردم ترکمنستان اکثر از کارأیی، قدرت عمل و دلسوزی رئیس جمهور شان نسبت به
کشور مدح میکنند.
در
ترکمنستان ضرب المثل مشهوری است که میگویند جای که شاه برود شادی میاید.
من فکر میکردم به دلیل بسته بودن جامعه شاید اکثر مسایل در مدح رئیس جمهور از باب تفنن
باشد، اما به دلیل انکه در ترکمنستان فقر ریشه کن شده و زمینه یی اشتغال به همه
مهیا است مردم صادقانه ریئس جمهور خود را مدح میکنند.
زیرا تأمین
شرایط معشیت، تحصیل، حمایت از بزرگ سالان کو دکا ن و بیمه صحی زمینه ساز آن شده است که
مردم از عمق دل خواهان تداوم کار رئیس
جمهور باشند.
عدم پایبندی به علایق بومی:
در ترکمنستان با کمتر شخصی رو در رو شدم که از کار کرد، فرهنگ و تاریخ
گذشتگان خود یاد کند.
جوانان ترکمن بیشتر در تلاش شناخت نیاز های زمان خود اند، و
میخواهند مطابق نرخ روز کار کنند، بخورند تأثر بگذارند و از دنیا بروند. شهر عشق
ابا د که از زمره شهر ها ی پا کیزه ارا م و سر شا ر از نعمت های دنیا است مرد ما ن
نرم خو مطیع به قا نون و مهذبی را در متن
خود دارد در نها یت ارامی و امنیت نضبش در
حا ل تپید ن است و هر کس در این شهر بسا طی دارد و در ان بساط زند گی ارا م.
این وبلا گ 12زده سا ل پیش از امروز د راین فضای مجاز ی به زندگی مجا زی به نق ،نق آغا ز ؛حد اقل فضا ی بود ؛برای تا مین پیوند با دوستان و تخته مشق .