نوشته: استاد رضا شفیع کد کنی
اشارات عطار به ویژگیهای پرندگان
"در بخش آغازی داستان [منطق الطیر]، عطار، دوازده مرغ را برگزیده و برای هریک از ایشان، به طور مساوی، پنج بیت خطاب ویژه سروده است."
با این مقدمه، محمدرضا شفیعی کدکنی، محقق و ادیب ایرانی، به معرفی پرندگانی میپردازد که عطار نیشابوری در اثرش به آنها اشاره کرده است.
در زیر خلاصهای از توضیحات آقای شفیعی کدکنی به نقل از مقدمه ایشان بر تصحیح منطق الطیر میآید. در جاهایی که سه نقطه گذاشته شده، متن کوتاه شده است.
رمز پرندگان
| 1 |
|
هدهدبر طبق اشارات قرآنی نامه سلیمان را به نزد بلقیس برد... انتخاب هدهد به عنوان پیشوا و رهبر جمع مرغان و پرندهای که هدایت مرغان با اوست چندین عامل "صوتی" و "معنوی" داشته است: تاجی که بر سر هدهد است یادآور فره ایزدی است که در پادشاهان ایران باستان جزء لوازم شهریاری تلقی میشده است و این فره ایزدی با آنچه در دوره اسلامی عنایت الاهی در حق اولیا خوانده شده است، بیارتباطی نیست... از آنجا که "هدایت" از دیدگاه صوفیه امری است "آنسری" و به عنایت الاهی بستگی دارد و کوشش بنده را در آن سهمی نیست، برگزیده شدن هدهد (بهرهیابی از هدایت الاهی) در این داستان امری است که به سعی و کوشش هدهد حاصل نشده است... و حال آنکه هدهد به اعتبار شخصیت طبیعی خویش، در کتب جانورشناسی چنین توصیف میشود که "بوی ناخوش و گنده از او همیآید." تقابل جانب پلیدی هدهد و مقام برگزیدگی او نزد سلیمان نشان دهنده دو سوی حیوانی و فرشتگی انسان است که همواره مورد توجه عارفان بوده است. |
| 2 | ![]() |
موسیجهپرندهای است کوچکتر از کبوتر که در منزل آشیانه میسازد. به رنگ قهوهای و خاکستری و صدایی دارد شبیه عبارت "موسی کو تقی؟" مردم مشهد این پرنده را به همین نام "موسی کو تقی؟" مینامند. جادوی مجاورت در موسی و موسیجه تداعیهای بسیاری را به وجود میآورد که در صدر آنها رفتن موسی است به کوه طور و خواستار دیدار حق شدن. این آرزوی دیدار حق در موسی (و موسیجه) با آنچه در ضمیر پرندگان عطار نهفته است و شوق به دیدار سیمرغ، شباهتهای بسیار دارد. |
| 3 | ![]() |
طوطیطوق آتشین طوطی ناظر است به رنگ سرخی که در گردن طوطی دیده میشود. انتخاب طوطی –که در پس آینه او را الهام میدهند- با آنچه بر ضمیر سالک از واردات غیبی نازل میشود بسیار مرتبط است و زندگینامه هر سالکی مجموعهای از خواطر و الهامات است. سبزی پرهای طوطی او را با خضر – که نقش بسیار مهمی در میان صوفیه و حتی سلسلههای مشایخ تصوف دارد- مرتبط میکند و جستجوی جاودانگی را که صوفی از طریق فناء فیالله خواستار آن است به یاد میآورد. |
| 4 | ![]() |
کبکپرندهای است با منقاری سرخ، آنچه از قهقه کبک بدان اشارت شده است، ناظر به صدای این پرنده است و از آنجا که این پرنده غالبا در دامنه کوههازندگی میکند ارتباطی دارد با کوه و کمر و تیغ کوه. دلبستگی این پرنده به خوردن سنگریزه و این که میتواند سنگریزه را در چینهدان خود آب کند در نظر عطار به گونه دلبستگی او به احجار کریمه (گوهرها) دیده شدهاست. |
| 5 | ![]() |
تنگباز یا تندبازاین تندباز ربطی به باز (شماره 12) ندارد. آنچه عطار از خصایص او نقل میکند این است که به عنوان پیک نامهبر از او استفاده میشده است... جنبه رمزی این پرنده، از دیدگاه عطار، ناظر به کسانی است که میخواهند از راه اندیشه منطقی و تاملات خردورزانه به عمق تجربه دینی و عرفانی برسند. |
| 6 | ![]() |
دراجعطار تنها در مقدمه داستان از او یادی کرده است و به عنوان کسی که به "معراج الست" بر شده و "تاج الست" را برق "بلی" دیده است. |
| 7 | ![]() |
بلبلاز میان پرندگان بلبل مظهر آن دسته از صوفیان است که حقتعالی را در مظاهر جمالی او میبینند و نظربازند. برای اینان عبور از این مظاهر و رسیدن به ذات حق امری است ناممکن. |
| 8 | ![]() |
طاووسرابطه طاووس با مار و بهشت در افسانه رانده شدن آدم از بهشت شهرت دارد که ابلیس به راهنمونی طاووس در تن مار خود را نهان کرد و به درون بهشت درآمد و حوا و آدم را وسوسه کرد تا از شجره ممنوعه بخورند... طاووس و رابطه او با بهشت یادآور آن دسته از خداپرستان است که بهشت منتهای آرزوی ایشان است و عملا هم بهشت حجاب ایشان از رویت حقتعالی میشود. |
| 9 | ![]() |
تذروطاووس و تذرو را از پرندگان بهشتی میدانستهاند. در هیچیک از منابع حیوانشناسی و ادبی اشارهای به جایگاه او در چاه نشده است و ظاهرا اشاره عطار به رابطه تذرو و چاه جنبه مجازی دارد. |
| 10 | ![]() |
قمریقمری در گفتگوی مرغان هرگز ظاهر نمیشود، ولی در آغاز داستان عطار خطابی با او دارد که شاد رفته و تنگدل باز آمده است. |
| 11 | ![]() |
فاختهمرغ کوکو، پرندهای است که به صدای خوش مشهور است و با مردم کمتر انس میگیرد و به دروغگویی شهرت دارد... فاخته نیز تنها در مقدمه داستان مورد خطاب قرار میگیرد و در صحنه گفتگوی مرغان حضوری ندارد. |
| 12 | ![]() |
بازارتباط باز، با ساعد سلطان و تعلق او به قلمرو سلطنت، ناخودآگاه از پیوند او با فره ایزدی و عنایت الاهی خبر میدهد. آنچه در مورد باز جنبه رمزی میتواند داشته باشد این است که طبیعتی وحشی دارد (رمزی از انسان قبل از ورود به عالم سلوک) و امیال و خواستههای خود را دنبال میکند و برای خود میکوشد، اما وقتی او را تربیت کردند (و از مدارج سلوک عبور کرد) خواست او تبدیل به خواست خداوند و صاحب او میشود. |
| 13 | ![]() |
مرغ زرینسیاق سخن عطار، به ظاهر، چنان مینماید که "مرغ زرین" هم پرندهای است در شمار دیگر پرندگانی که نام و نشان ایشان را عطار آورده است، ولی در متون کهن و آثار ادب فارسی و جانورشناسی پرندهای بدین نام و نشان نمیشناسیم...حدس میزنم که مقصود عطار از مرغ زرین همان "باز"باشد... |
ساختار کلی خطابها شامل دوازده پرنده است از هدهد تا باز. وقتی به باز رسیده است به جای پنج بیت، او را با ده بیت مخاطب قرار داده است، زیرا مقامی برتر از دیگر پرندگان دارد و جایگاه او ساعد سلطان است و دست ذوالقرنین.
بعد از این خطاب ویژه دوازده مرغ، توصیفی از "مجمع مرغان" جهان آغاز میشود و در خلال آن مجمع است که ما با مرغان دیگری آشنا میشویم که عبارتند از:
| 14 | ![]() |
بطظاهرا ناظر است به نوعی مرغابیهای سفید. از آنجا که شوخ و چرک بر جامه سپید زود آشکار میشود، بط سفید رمز زاهدانی است که همواره در پی شستشوی جامه و پاک نگاه داشتن آناند. |
| 15 | ![]() |
همایمرغی که در افسانهها رمز سعادت و دولت و پادشاهی شناخته شده است... در مطالعات معاصران پیرامون پرندگان در شاخه "زردچشمان تربیتپذیر" همای را نیز نام بردهاند و گفتهاند پرندهای است با قوت بسیار که استخوان ران سفید شده خر مرده را از زمین بلند میکند و از بلندای بر سنگی میاندازد که استخوان خرد شود... بعد میآید و خرده استخوان را برچیده و میخورد. به گفته استاد فروزانفر: در منطق الطیر همای "نمودار کسانی است که شیفته نفوذ و اقتدار و تاثیر در اجتماع و امور مملکت میشوند و از راه زهد و گوشهنشینی میخواهند در ارباب جاه نفوذ داشته باشند." و کم نبودهاند در میان ارباب تصوف کسانی که از این ویژگی برخوردار بودهاند و بعضی از آنان توانستهاند سلسلههایی از سلاطین یا فرمانروایان محلی را، در زنجیره فرزندان خود، به وجود آورند. |
| 16 | ![]() |
بوتیمارمرغی با گردنی دراز که عقیده داشتهاند تشنه بر لب دریا مینشیند و از بیم آن که آب دریا تمام شود هرگز آب نمیخورد. بیگمان بوتیمار رمز آن دسته از زاهدانی است که به گونهای افراطی زندگی را بر خود تنگ میگرفتهاند. |
| 17 | ![]() |
کوفبوم، معمولا دور از آبادی و در خرابهها منزل دارد و به شوم بودن معروف است. از آنجا که گنج را در ویرانهها پنهان میکردهاند و بوم نیز در ویرانهها جای داشته، رابطهای میان بوم و گنج در شعر عطار دیده میشود. |
| 18 | ![]() |
صعوهدر ادب فارسی، صعوه، از میان پرندگان رمز ناتوانی و خردی است. |
طرح نو
نماز عا شقان عشق و نیاز ست
نیاز عاشقان صد گونه راز ست
بنازم جادهٔ عشق و جنون را
که راه رازها هرروزهٔ بازست
بیا ساقی اساس طرح نو کن
که طرح کهنهٔ یک طرح مجاز ست
مغنی نغمه را سر کن غم آلود
توکل بر خدا ی کار سا ز ست
بزرگست کوچکی ها را نبیند
ره تو بهٔ بروی بند ه باز ست
من از فتوا ی شیخ شهر شر مم
که دست آزاو دایم دراز ست
فیسبو ک چیست ؟
فیسبو ک چیست ؟
در بیا ن چیست بود ن فیسبوک من بزبان در ی هیچ محتوا ی را نخواند م .لهذا اگر کسی بپرسد فیسبو ک چیست میگویم:
فضا یی که ما توانای جوشش و جنبش خود را سجل میکنیم .
فضایی که میشاسیم و شناخته میشویم .
فضایی که آموزه ها ی اخلا قی و بد اخلا قی را فرا میگیریم.
فضا یی که داد وستد مساویانه میا ن ما و مخاطبان صورت میگیرد .
فضایی که وقت گرانبها ی ما ن را به حراج میدهیم .
وفضا یی که از وقت گرانبها استفاد ه بهینه میشود.
وفضایی که مجا زی است اما حقایق بزرگ در این فضأ مجا زی تولد میشود.
کابل بیست وشش جدی
مستزاد
قا لب مستزاد در شعر در ی از پر طرفدار تر ین قا لب ها شعری در گذشته بود ّ اما سالها ست این صنعت مرده ؛ در ایرا ن؛تا جکستان و افغانستان دگر شا عرا ن د راین فورم شعر نمی سرا یند . به پا س سعدی ؛عراقی و... سایر اساتید زبا ن پا رسی من امشب جسا رت کرده این مستزاد را سرو دم .امید وا رم اساتید هنر پرور برای شا دی رو ح انها در قالب مستزاد شعر بسرایند!
نمونه مستزاد
شب با همه شد تش به مو یت نرسد
ای ماه منیر
صد تیر نگاه به در ب کو یت نرسد
ما یم اسیر
در حلقه ذلف تو زنا خن تا سر
پیچیده تنم
عطری به مشا م ما زبو یت نرسد
گشتیم ضریر
شو خی با حافظ و سعدی
دیشب من و سعدی و نظا می با هم
رفتیم به سو ی جامی از راه عدم
گفتیم بگو! ز ورع تقوا و حیا
فرمود که من به دهر بود م یکدم ...
=====
رفتیم به درب حا فظ شیرا ز ی
از را ه نفا ق و خا می غما زی
گفتیم بگو چگونه بودی به جهان
گفتا بروید نزد شیخی راز ی
===
رفیتم که شیخ شطح دار د بزبان
افسرد ه دل پریش و چشمش گریا ن
گفتیم تما م قصه را با دل جان
خندید و سکو ت کرد و گفتا آسان
==
این دهر که مدفن هزارا ن چو منست
هر سبزهّٔ زیر پا لب گلبدنست
دل بسته مکن به مکنت و دارای
چون اشک مدار زند گی یک دو دمست
==
سا قی دو پیا له خون انگو ر بریز
بر حیله چر خ فتنه انگیز ستیز
هر قصه که ما یه اش بود قصهٔ غم
از بستر او چو رعد چالا ک گریز 20=۱۰ کابل=۹۲
تبعآت منفی خرو ج قوا ی ناتو
تهد ید ها ی احتما لی بعد از خرو ج قوا ی نا تو
مهمترين رويداد كه امروز افكار عامه را به خود مبذول ومعطوف داشته ، شرايط ، امنيتي ، اجتماعي، سياسي و نظامي افغانستان بعداز خرو ج نیرو ها ی نا تو درسال 2014 است .
اين رويداد پيش از آنكه تبعأت منفي و مثبت خود را براوضاع افغانستان تعريف كند ، آغاز فرا رسيدن اين سال را براي افغانستان ، سرآغاز دگرگونيهاي جدي در همه عرصه ها فكر ميكنند . افكار عامه فكر ميكند با خروج نيرو هاي ناتو ، افغانستان به عقب باز گشته و مانند سالهاي 1374 مصأيب و ناگواريهاي مشابهه را تجربه كند .
همين شگردنگرش سبب ساز آن شده است ، بخشي از جامعه اعتماد به نفس خود را نسبت به روند ثبات از دست داده و اين ترديد حتا در عرصه هاي اجتماعي و اقتصادي تبعأت سوء خود را مسجل سازد.
ثبات يا باثباتي؟ افغانستان بعد از سال2014:
مهمترين مولفه كه افكار عامه در مورد تقويت ثبات منحيث يك مأمول به آن چشم دوخته بود، تصميم جرگه امنيتي بود .
افكار عامه به اين باور بود كه ، اراده و تصميم جرگه منبعث از اراده اكثريت مردم افغانستان است ، اراده جرگه ميتواند شرايط موجود را آهسته ، آهسته به وضعيت مطلوب تبديل كند .
پيام جرگه تأثر مثبت بر روان مخاطبان كه عبارت از مردم افغانستان، كشور هاي همسايه و حتا طالبان مخالف دولت ايجاد كند . اما جرگه به انگيزه دخالت ديدگاه ها ی متبا ین نتوانست يك پيام شفاف و تأثر گزار براي هر سه مخاطب بدهد . و از جانبي مخالفت شديد وآشكار حلقات سیا سی نه تنها تصاميم جرگه را در هالة از ابهام و پرسش قرار داد ، بلكه به مثابه زهر مسموم كننده ديدگاه مردم افغانستان را نسبت به تصميم جرگه مشئميز كرد.
دولت افغانستان درجريان حضور نيروهاي ناتو در 13 سال اخير با مقدار منابع بشري تسليحاتي وساير امكانات جنگي دست يافته و در صورت حمايت برمبناي نيازمندي ها ميتواند تاحد پاسخگو در برابر چالش هاي آينده باشد ، اما جدي ترين عامل كه ميتواند سبب به چالش كشيدن دو لت وقدرت جنگي اين نيرو ها باشد چند اصل زير است .
1- پا یا ن بودن قدرت تخصصي ، مورال وتثبيت يك هدف ملي براي اردو .
2- نداشتن تجهيزمدرن اردو ، بويژه قواي ميكانيزه مانند تانك، توپچي، نيروهاي ويژه ، دسيانت هجومي و قوا ی هوا ی .
3- نبود شرايط مناسب معيشتي براي اين نيروها
4- پا یا ن بود ن سطح ديد و بنيش اين اردو در مورد دفاع از منافع ملی .
تناسب قوا :
در تاريخ جنگ هاي گذشته اكثر دوكتورين جنگي پيش از گذشتن به شرايط جنگي پيرامون چند فكتور نگرش كار شناسانه داشتند .
1- تعريف تركيب قواي مخالف
2- روحيه مورال وسطح قدرت تخصصي
3- ايمان راسخ به حقانيت هدف
4- وضعيت جغرافيا و نحوه حمايت افكار عامه
مبتني برچهار اصل قواي را كه براي رفع خطر دفاع آماده ميكردند ميبايست واجد ويژگي زير باشد
1- درك و شناخت دقيق از اهميت هدف
2- تبعأت منفي پيامد پيروزي مخالفان
3- تجهيزات و تواناي رزمي نيروها
4- رهبري ، هدايت،مدیر یت و حمايت اين نيروها در راستايي كسب هدف
متبني براين تيوري اگر توانايي رزمي مخالفان با نيروهاي دولت مقايسه شود ، نيروهاي دولت صاحب امتيازات قابل توجهئ بوده ، واز ديدگاهاي متفاوت قابل مقايسه نيستند .
به تأسي از تازه ترين ارقام كه ارائيه شده نيروهاي كه هم اكنون در اردو شامل خدمت هستند 195 هزار نفر و ازپليس ملي بيش از 157 هرنفر ميرسد .
افزون براين نيروها هزاران تن دگر شامل خدمت در شركتهاي خصوصي و امنيت ملي اند .
بتأسي ازارقام كه تاهنوز مسوولان دولتي سازمانهاي بيطرف از تركيب تشكيلاتي مخالفان مسلح ارائيه كرده اند. بصورت فرضي در كل كشور بيش از 32 هزار نفر مخالف مسلح موجود نيست .
لذا اگر مداخله كشورهاي ذيدخل در راستاي حمايت از مخالفان قطع شود، به هيچ صورت مخالفان براي درازمدت نميتوانند ، تهديد جدي عليه امنيت افغانستان باشند . اما يك واقعيت روشن است كه ، مداخله كشورهاي حامي مخالفان ، روند توليد وترافيك ترياك وسيستم فاسد رهبري سه مولفه مهم است كه باعث ابقا مخالفان در افغانستان گزشته و آینده است .
پليس وارتش افغانستان در چهار سال اخير كه دامنه نا امني ها توسعه يافته . در برخي شهر و مراكز ولسواليها توانسته حداقل پاسخ بالمثل به مخالفان بدهد ، اما از انجا كه روند تلفات و فرار هم در اردو و پوليس جریا ن دارد ، بعيد به نظر ميرسد بعد از خروج قواي ناتو اين نيروها بتوانند به حرا ست این دست آوردها نايل شوند .
برمبناي آثارتأيد شده درسال1391تنها پبوليس ملي3300 نفرتلفات داشت واگر گزارش رسانه ها باروحیه دقت تهيه شده باشد، آمارفرار ورخصت بدون و بازگشت سربازان به مراتب بلند تر ازاين رقم است.
اهميت حضور نيروهاي ناتو درافغانستان:
افغانستان سه دهه دوامدار بد ترين جنگ هاي فر سايشي را درجغرافيا خود تجربه كرد. جريان هاي درگیرنه تنها موفق به حمايت وحراست از منافع مردم شدند، بلكه بخاطر دفاع از منافع قومي، گروهي، ومذهبي بدترين مصائيب رابالاي مردم آورده وامروز اكثر مردم افغانستان علت العلل مصائيت گذشته و جا ری را درطرز فكر وعمل اين جريانها ميدانند.
لذا يكي از تهديد هاي جدي كه بعد از خروج قواي ناتو ميتواند سبب ساز بحران تازه شود، آغا ز بغاوت همين جريانها عليه حكومت است.
طرز وسبك نگرش اين جريانها تفاوت بارزی بازاويه ديد مخالفان كنوني دولت ندارد.
درمو رد تحقق ارزشهاي دموكراسي، ساختار جامعه مدني وحضور زن درعرصه هاي مختليف اجتماع شبیه مخالفان كنوني سبك نگرش دارند.
چند دستگي جريانهاي افغانستان وحضور مخالفان مسلح دربرخي شهر وروستاها شبيه اوضاع است كه درزمان حكومت دوكتور نجيب الله درافغانستان حاكم بود.
لذا اگر باقرائت مشابهه از زمان دوكتور نجيب الله شرايط موجود را مقایسه كنيم تبعات خروج قوا خارجي مشابهه سازي وبازگشت به دوران بي ثبات وجنگ درافغانستان جاده خروج ميیابد.
ریسک های احتمالي :
خطرهاي احتمالي که بعدازخروج قواي ناتوامنيت افغانستان تهديدميكند درگروچند فكتور روشن است.
مهمترين فكتور كه ميتواند، باعث ايجاد وبروزا نارشيزم درميان اردو شود، مساله تقسيم قدرت درتصدي هاي تشكيلاتي اردو است. همين اكنون سياست استخدام منابع بشري درصفوف اردو وپوليس در تبانی با سياست قومي بوده واين تركيب سازي تصنعي بجاي آنكه باعث تفوق مورال وتقويت انظباط نظامي شود، باعث حضور نيرومند مولفه افتراق درسطوح متعدد سازمانهاي نظامي است.
بطور مثال اگر فرمانده يك سازمان نظامي پشتون است رئيس اركان ومعاون او منسوب به اقوام تاجك هزاره ويا ممكن ازبیك باشد، تقريباً مشابهت با همان ساختار سازماني دارد كه درزمان حكومت دوكتور نجيب الله بود.
پيش از سقوط شهر مزار سمت فرماندهي کل نیرو ها ی مستقر در مزار را جنرال جمعه اڅک و جنرال رسول متصدي بودند امابا بروز تنش ميان جنرال دوستم ازبیک تبار، جنرال مومن تاجک وجنرال سيد جعفر نا در ی دريك كفة ودركفة دگر جنرال اڅک پشتون تبار وجنرال رسول باعث آن شد، تا حاكميت دولت درمزار ساقط گردد .
لذا ايجاد هرگونه بروز وتنش ميان فرماندهان وابسته به سازمانهاي سياسي ، ميتواند مخل امنيت واقع شده وتعبات منفي خود را درعرصه اجتماع، امنیت، سياست واقتصاد شتابناك بجاگزارد.
مسلماً دركشور كه ثبات سياسي نباشد، پيش از بروز بحران ازخارج، نظام ميتواند درداخل باصدها رسيك ناشناخته رودر رو گردد.. مانند افريقا كه تا ديروز رئيس جمهورومعاونش برسكان کشتي مشترك قدرت قرار داشتند؛ ولي بيش از يك ماه ميشود كه هريك بخاطر حمايت وحراست از منافع قبيله وقوم خویش در دوسو سكوسنگر گرفته بر روی مردم آتش مي ريزد.
جايگاه ، جامعه مدني در افغانستان :
مولفه هاي فقر ، جنگهاي متواتر و بي سوادي سبب آن شده اند ، تا تعريف جامعه ما از تاثر گذاري پايگاه جامعه مدني كليشة ، مبهم و كلي باشد .
شك نيست كه در جريان حضور 13 ساله قواي ناتو ومشاركت جامعه جهاني در جهت ساختارسازي در افغانستان كارهاي قابل توجه صورت گرفته است .
كشودن مدارس ، دانشگاه ها و مراكز فعاليت هاي مدني همه نويد دهنده اين واقعيت است كه افغانستان در مسير مثبت قرار گرفته ، و در ميان كشورهاي همسايه تا بيست وشش سال آينده موقف متمايز احراز خواهد کرد .
اما فرايند جنگهاي فرسايشي ، ترويج فساد ، احراز تصدي هاي كليدي توسط جنگ سالاران باعث آن شد تا اين پروسه با رسيک و موانع جدي درونی رو در رو شود .
باوجود رسيک هاي پنهان و آشكار ما امروز در سطح شهرهاي مانند كابل ، بلخ ننگرهار ، بدخشان ، بغلان ، هرات ، نيمروز ، پروان ، كندز ، شبرغان و چندشهر دگر شاهد حضور زنان در عرصه هاي مختلف هستيم .
تنها در تر کیب پوليس ملي افغانستان همين اكنون بيش از 20 هزار زن مصروف خدمت است در مدارس زنان نقش قابل توجه يي در راستاي آموزش و پرورش كودكان دارند .
حضور بيست فيصد زنان در سنا و مجلس نماينده گان به معنا مشاركت زن افغان در راستايي ساختار سازي و گزار به جامعه مدني است .
درتشكيل قوه اجرائيه سه زن بحيث وزير ده نفر زن بحيث معين ، هزاران زن دگر در ساختار هاي گونه گون مصروف ايفأ خدمت اند .
باوجودکه در کل کشور ما شاهد دست آورد ها ی مهم برای زنا ن هستیم، امروز در قلمرو كه مخالفان بساط حكمروايي دارند يك مدرسه باز نبوده و فعاليت هاي زنان در همه عرصه ها قدغن شده است.
لذا با خروج قواي ناتو اگر حاكميت دولت در شهر ها بزرگ مانند كابل ،هرات ، مزار، ننگرهار پاسدار امنيت نسبي وشكننده زنان باشد ، در ساير شهر سرنوشت زن مانند وضعيت ميشود كه امروز در قلمرو مخالفان ماشاهد آن هستيم .
افزون براين مشكلات حضور زنان در جامعه روز بروز محدود شده و زن افغان دچار مصأيب ميشود كه چارده سال پیش با آن رو در رو بودند.
تبعات منفي خروج قواي ناتو از افغانستان
خروج قواي ناتو در همه عرصه هاي زندگي در افغانستان تبعات منفي دارد ، اما شديد ترين فاجعة را كه ميتواند بصورت احتمالي وارد كند درعرصه حيات سياسي، فرهنگي و اجتماعي برا ی زنان است .
مخالفان با توجه به قرائت که از نص دين دارند ،با استنبا ط خود من در آوردی نه تنها به حضور زن در عرصه هاي اجتماعي، سياسي ، فرهنگي و اقتصادي مخالفت اند . بلكه قلمرو زندگي زن را محدود به بساط خانواده ميدانند .
و در صو رت قدرت یابی ومیسر شد ه دخا لت سیا سی مخا لفا ن وضعيت مثبتي که در زند گی زنها رو نما شده دچار دگرگوني شده و ما در آیند ه شاهد حضور هزاران زن گدا در جامعه خود خواهيم بود .
نتيجه گيري:
مداخله آشكار برخي كشورهاي حوزه خليج وپاكستان مبني برحمايت مالي وسياسي براي طالبان مهمترين فكتور جهت جهش مجدد آنها درعرصه نظامي وسياسي در آیند ه افغا نستا ن است.
درصورت خروج قواي ناتو از افغانستان بدون شك نحوه حمايت اين كشور شديد ترشده وبااز دست رفتن ابتكار عمل از ناتو ، این کشور ها اهداف خودرا که ، توسعه تروريزم وبنياد گرايي است به سادگي محقق میسا زند.
اردوي افغانستان به انگيزه نداشتن تجهيزات جنگي، تهديد مالي ومورال پايان به دشواري ميتواند با خطرهاي فرعي رو دررو شود.
از جانب مختلط بود، فرماندهي {سوق اداره و رهبر ی اردو} از اقوام گوناگون با گرايش هاي ويژه، جدي ترين خطر براي فروپاشي اردو شمرده مي شود.
نبود مديريت سالم دردستگاه اداري كشور، باعث آن ميشود تاروزبروز روحيه اعتماد به نفس را نيروها مسلح از دست دهند، وپروسه قاچاق مواد مخدر وفساد تسلط بر دستگاه اداري ميتواند تبعأت منفي خود را دراين زمينه بجا گذارد.
بابروز تهديدهاي جديد زمينه خروج سرمايداران از افغانستان مهيا شده واين امر به معناي جنگي رواني درافغانستان عليه افكار عامه شمرده ميشود.
وفشرده سخن آنكه كشور كه ساليانه شش ونيم مليارد دالر هزينه مصا رف دارد ،و شش ملیارد آن از مد رک منا بع خا رجی، ودرآمد خالص كشور يك مليارد دالر بيشتر نيست، باقطع كمك هاي جامعه جهاني بسيار دشوار است حتا براي يكسال بزندگي سياسی اداري واقتصادي خود را ادامه دهد.
زيرا به گفته رئيس جمهور تمام منابع ذخيره شده{ دربانکهاي افغانستان كمتر از چار مليارد دالراست}.و در آن زمان همه دست آورد ها در عر صه سیاست ،اقتصاد ،دموکرا سی و نرد بانها ی که برا ی سا ختا ر جا معه مد نی ساخته شده فرو خواهند و ریخت.
اگر اگر اگر
اگر در اوجنای قدرت تعا دل اند یشه و مدارا ِرا فرامو ش کنیم آدمیت میمیرد.
اگر در روز ها ی داشتن مکنت؛ درد تهی دستی یاران را فرامو ش کنیم آدمیت میمیرد .
اگردر روز ها ی شا د ی دید کوتا هی بر ماتمزده گا ن نکنیم شرافت ما فا قد ارزش میشود.
اگر در اوجنا ی داشتن ثرو ت ؛ نگا هی کوتا هی بر بیچا رگی کو د ک همسا یه نداشته با شیم تفسیر نا م آدمیت در ...
با ره آدم بود ن ما بی تفسیر میشود.
اگر امروز که در بسا ط ما توا ن و توشه زند گی است برای فردا هم باید مکث کنیم که بعد از گذشت مکنت دوره رسید ن رخوت حتمی است.
خوب میدا نیم که آز ؛کینه ؛تن پرو ری ؛بد گو ی وپرورش نفرت در ضمیر؛ روح را آلود ه وجدا ن را بیمار وشخصیت آدمی را گرفتا ر درد ها ی مزمن شک وظن میسازد ؛از همین لحظه این را خصا یص بدرود بگو!
طرفداران "جنبش خدمت" (هیزمت) معتقدند این جنبش چهره مدرن و بیآزاری از اسلام ارائه میکند، اما منتقدان آن انگیزههایش را زیر سوال میبرند. جنبش خدمت از فتحالله گولن، مبلغ مذهبی ترک مقیم آمریکا الهام میگیرد.
نفوذ این جنبش بار دیگر در ترکیه در کانون توجهات قرار گرفته است. در این کشور اختلاف میان پیروان آقای گولن و دیگر اعضا و شخصیتهای طبقه سیاسی حاکم بهواسطه مجموعهای از دستگیریها علنی شده است.
گفته میشود اختلاف میان دو طرف بعد از اقدام دولت ترکیه مبنی بر تعطیلی شبکهای از مدارس خصوصی تحت مدیریت جنبش خدمت تشدید شده است.تا پیش از این، جنبش خدمت در پیروزیهای انتخاباتی حزب رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه، نقش مهمی داشت.
حزب عدالت و توسعه که در اندیشه اسلامگرایی ریشه دارد، در سه دوره اخیر قدرت را در دست داشته است. اما نفوذ جنبش خدمت از مرزهای ترکیه بسیار فراتر میرود. این جنبش تأمین هزینههای صدها مدرسه علوم دینی، اندیشکده و رسانه را، از کنیا گرفته تا قزاقستان، برعهده دارد و توانسته میلیونها هوادار و میلیاردها دلار پول را جذب کند.
پستهای کلیدی
جنبش خدمت فاقد ساختار رسمی و سازمان مشخص است، و عضو رسمی ندارد. اما توانسته به یکی از بزرگترین شبکههای اسلامی جهان تبدیل شود. این جنبش انجام امور عامالمنفعه را تبلیغ میکند، و پیروان آن میگویند که در چارچوب اتحادیهای نهچندان مستحکم و ملهم از عقاید آقای گولن با هم کار میکنند.
این پیشوای مذهبی قرائتی روادار از اسلام را ترویج میکند که بر نوعدوستی، کار و تلاش و آموزش تأکید میکند. گفته میشود جنبش خدمت در ترکیه میلیونها پیرو دارد و برخی از این افراد در نهادهای قدرت، از پلیس و سرویسهای مخفی گرفته تا دستگاه قضایی و خود حزب عدالت و توسعه، پستهایی کلیدی دارند.
آقای گولن در ایالت پنسیلوانیای آمریکا زندگی میکند
گفته میشود که پیروان خدمت چیزی بین ۵ تا ۲۰ درصد درآمدشان را به گروههای وابسته به این جنبش میپردازند. مدارس این جنبش معمولا از تجهیزاتی با فناوری نوین برخوردارند و بسیاری از دانشآموزان آنها از بورسیههایی استفاده میکنند که هزینه آنها را تجار پیرو آقای گولن تأمین میکنند.
با آنکه این مدارس سکولار هستند، معلمان موظفند نقش الگوی دانشآموزان را بازی کنند. سیگار کشیدن، نوشیدن مشروبات الکلی و طلاق گرفتن معلمان ناپسند دانسته میشود.
سود تجاری
فاطمه دیشلی در مدرسهای با این جنبش آشنا شد که برای کمک به دانشآموزان برای پشت سر گذاشتن آزمون ورودی دانشگاهها تأسیس شده بود. او به بیبیسی گفت: "کسانی که از طریق خدمت با آنها آشنا شدم واقعا سختکوش و پرهیزگار بودند و مسائل دینی را رعایت میکردند، اما در عین حال شغلهای مهمی داشتند.
به این ترتیب متوجه شدم که میتوان مذهبی بود، ولی شغل خوبی هم داشت." بازرگانان ترکیهای دیدگاه بینالمللی و برخورد عملگرایانه آقای گولن را به مسائلی نظیر استفاده از اعتبارات مالی میپسندند.
بنظر میآید که ترکیب بشردوستی و تجارت موفق بوده، و مدارس الهامگرفته از آقای گولن از بازرگانان ترکیهای در بازارهای تازهای نظیر آفریقا و آسیای مرکزی حمایت کرده، و کار آنها را آسانتر میکنند.
اما منتقدان معتقدند که هدف این جنبش دستیابی به قدرت، گسترش رفتارهای اجتماعی اسلامی و محافظهکارانه در مسائلی نظیر ازدواج و مصرف مشروبات الکلی در سراسر جهان، و سرکوب کردن مخالفان خود است.
نفوذیها؟
مخالفان این جنبش به ویدئویی اشاره میکنند که در سال ۱۹۹۹ منتشر شد و در آن بنظر میرسد که آقای گولن به پیروانش میگوید که باید سعی کنند به ساختارهای موجود قدرت نفوذ کنند.
معترضان پیروان آقای گولن در پلیس ترکیه را به ارتکاب جنایت متهم میکنند
آقای گولن در این ویدئو میگوید: "شما باید بدون اینکه کسی متوجه حضورتان شود، در شریانهای سیستم رخنه کنید، تا اینکه به تمام مراکز قدرت برسید. شما باید صبر کنید تا همه قدرت حکومت بدستتان بیفتد؛ تا موقعی که همه قدرت نهادهای منبعث از قانون اساسی در کنارتان قرار گیرد."
یک سال بعد، آقای گولن به تلاش برای تضعیف حکومت سکولار ترکیه متهم شد. او به آمریکا رفت و گفت که آن ویدئو دستکاری شده بوده است. او بعدا بطور غیابی از همه این اتهامات تبرئه شد. بسیاری از منتقدان برجسته جنبش خدمت در ترکیه به زندان افتادهاند. این امر باعث شده برخی ادعا کنند که این جنبش در ترکیه به نیرویی مسلط و اهریمنی تبدیل شده است.
یکی از روسای پلیس که کتابی درباره نفوذ آقای گولن در پلیس و دستگاه قضایی ترکیه نوشت و دو خبرنگار تحقیقی ترکیهای به زندان افتادند. یکی از این خبرنگاران که احمد شیک نام دارد، در جریان بازداشتش فریاد زد: "هرکس به آنها دست بزند، میسوزد!"
آقای گولن که حالا ۷۲ سال دارد، در ملکی دنج در خارج یکی از شهرهای ایالت پنسیلوانیای آمریکا بهدور از شلوغی زندگی میکند. او پیروانش را تشویق میکند که بجای مسجد مدرسه بسازند، و آنها را تشویق میکند که با تأسیس انجمنهای گفتگو، با پیروان ادیان دیگر تعامل کنند. با این حال، طرفداران بقای حکومت سکولار در ترکیه همچنان به او بدبین هستند، و تابستان گذشته شماری از فعالان در مقابل محل سکونت او تجمع اعتراضی برگزار کردند.
چهار گرفتا ر ی در دنیا
چهار گرفتا ر ی در دنیا
ما درزند گی با گرفتاری ها ی مانند ؛ تر س ؛شا دی؛تهدید و خشم همگا م و هم سفر یم . زند گی بد ون این چها ر مو لفه َ نا ممکن است .بسیا ری از مرد م از برا بر شد ن با این چهار مولفهّ ترس دارند و تلا ش میکنند از کا بو س این مصا یب خود را دو ر کنند .اما دور کرد ن از فرایند این مولفهّ ها نا ممکن است .
مردا ن مدبر ومتکی به عقلا نیت این چها ر مولف را نرد با ن شناخت میدانند و در بستر هر یک از مولفه ها افتا دن را نو عی تجربه نو ؛شنا خت نو و ابزار درک زند گی میدانند .به شر ط انکه پا ی عقل نیرو مند و حس عاطفی جا نشین عقل نبا شد.یلدا
یلدا شب جشن و یا د گا ره
یلدا شب عا شقا ن جا نبا ز ......
یلدا شب عا رفا ن تک تا ز
یلدا شب مولو ی و جا می
یلدا شب حا فظ و نظا می
یلدا شب کو ر ش و کنشکا
یلدا شب کیقباد ی دا نا
یلدا شب رستم و سمنگا ن
یلدا غمی خستگی انسا ن
افسا نه آ ن غر یب دیجور
بر رسم زما نه گشته نا جو ر
امشب قد مش ضیو ف هر خوا ن
بر صحفه رو ز گا ر مهما ن
یلدا نگهی به این زما ن کن
یک خند ه تلخ بر جها ن کن
یلدا تو نگر به بخد ی و بلخ
روز ش شده از زمانه بس تلخ
صد زخم تبر به فر ق کا بل
صد دشنه به گرد ه ها ی زابل
تندیس هر ی پر از نقا هت
عزنی شد ه غر ق رنج و آفت
پروا ن به سکوت گشته معتاد
تخا ر خرا ب و خسته نا شاد
یلدا به همه بکن نظا ره
بر ازبک تا جک .هزاره
در فکر معاونت همه غر ق
اندر پی رهبر ی روانه چون بر ق

















این وبلا گ 12زده سا ل پیش از امروز د راین فضای مجاز ی به زندگی مجا زی به نق ،نق آغا ز ؛حد اقل فضا ی بود ؛برای تا مین پیوند با دوستان و تخته مشق .